Sprawozdanie z wyjazdu patriotyczno-edukacyjnego do Katynia w dniach 12-19 września 2010 r.
15 lipca 2010 r. o godz. 12.00 w Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach odbyła się prezentacja specjalnego dodatku do „Gościa Niedzielnego” – „W pętach ideologii i propagandy”
z cyklu „Życie w komunistycznym kraju Polacy w latach 1944–1989”. W trakcie prezentacji nowego dodatku dr Andrzej Grajewski redaktor „Gościa Niedzielnego” podkreślił, że w zamyśle jego twórców było ukazanie środków, stosowanych przez władzę wobec wszystkich obywateli PRL-u. "Oddziaływanie władzy na społeczeństwo było permanentne
i totalne. Nie wystarczało rządzenie ciałem, chodziło o rządzenie także duszą. W pierwszym numerze pokazujemy, jak walczono o dusze Polaków" - mówił Grajewski, wymieniając przykłady propagandowych manipulacji, służących legitymizacji systemu Podczas wysti przekonaniu do niego obywateli.i przekonaniu do niego obywateli.
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach zorganizował wyjazd patriotyczno-edukacyjny do Katynia i Wilna, który odbył się w dniach 12–19 września 2010 r. W wyjeździe udział wzięli laureaci konkursu „Pamięć o Katyniu” – młodzież szkół śląskich, którego organizatorem był Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach przy współudziale Narodowego Centrum Kultury oraz Stowarzyszenia „Pokolenie”.
W gronie stu uczestników wyjazdu znaleźli się również zaproszeni do udziału w wyprawie członkowie rodziny śp. Prezesa IPN Janusza Kurtyki, który zginął w katastrofie, do której doszło 10 kwietnia br. pod Smoleńskiem:. Zuzanna Kurtyka z synami. Duchową opiekę podczas wyprawy sprawował ks. prałat Zdzisław Sochacki, proboszcz katedry na Wawelu. Wyjazd uświetnił swoim koncertem Andrzej Kołakowski, zaś za wymiar edukacyjny wyprawy odpowiadali pracownicy IPN.
Sponsorem wyjazdu patriotyczno-edukacyjnego był bank „PKO Bank Polski”.
12 września
Uczestnicy wyjazdu przydzieleni zostali do dwóch autokarów i rozpoczęli wyprawę w kilku miastach: Chrzanowie, Tychach, Katowicach, Tarnowskich Górach i Częstochowie. Wyjazd nastąpił w godzinach wieczornych, więc noc spędzono w autokarach kierując się w stronę Białorusi.
13 września
Nad ranem dotarliśmy do granicy polsko-białoruskiej. Pierwszym celem naszej podróży był Nowogródek. Czas spędzony w autokarze został zapełniony wygłoszonymi referatami i komentarzami historycznymi przez pracowników IPN. Prelekcje dotyczyły historii Nowogródka, ślubu Władysława Jagiełły z Zofią Holszańską w nowogródzkim kościele oraz „Cichociemnych” związanych z tymi ziemiami.
Po wielogodzinnej podróży docieramy nad jezioro Świteź, gdzie zatrzymaliśmy się na postój. Jezioro to stało się inspiracją dla Adama Mickiewicza, który nad nim napisał ballady: „Świteź” i „Świtezianka”. Zauroczeni pięknem tego miejsca ruszyliśmy w dalszą podróż docierając do Nowogródka.
Zwiedzanie miasta rozpoczęliśmy od pomnika Adama Mickiewicza, poprzez ruiny zamku aż dotarliśmy do dworku, w którym wychował się Adam Mickiewicz, a gdzie dzisiaj znajduje się muzeum poświęcone polskiemu wieszczowi. Następnie dotarliśmy do kościoła parafialnego, gdzie Władysław Jagiełło brał ślub z Zofią Holaszańską oraz gdzie ochrzczono Adama Mickiewicza. Tam ks. Zdzisław Sochacki odprawił uroczystą Mszę Świętą. Ostatnim punktem wizyty w Nowogródku był wieczorny koncert Andrzeja Kołakowskiego, który zaprezentował patriotyczny repertuar „Oskarżeni o wierność”. Koncert ten odbył się w domu Zgromadzenia Sióstr Nazaretanek.
14 września
W trzecim dniu wyjazdu, rano kontynuowaliśmy zwiedzanie miejsc poświęconych Adamowi Mickiewiczowi. Uczestnicy wyjazdu zwiedzali Zaosie – miejsce urodzenia naszego wieszcza.
Następnie wyruszyliśmy przez Mińsk w drogę do Smoleńska. Wielogodzinną podróż zapełniały referaty dotyczące zbrodni w Kuropatach, śledztwa katyńskiego oraz historii Smoleńska.
Po kilkugodzinnej podróży dotarliśmy na obrzeża Mińska na uroczysko Kuropaty, gdzie znajduje się miejsce wiecznego spoczynku ofiar NKWD z lat 30 tych i 40 tych XX w. Tam prawdopodobnie również spoczywają ofiary Zbrodni Katyńskiej z tzw. białoruskiej listy katyńskiej. Setki krzyży ustawionych wśród drzew robią na uczestnikach wyprawy wielkie wrażenie. Niestety liczba ofiar pochowanych w tym miejscu nadal nie jest znana, zaś samo ich upamiętnienie nie jest należycie dokonane przez władze Białorusi. W tym miejscu uczestniczymy w Mszy Świętej, po której zapalamy znicze pod krzyżami.
W godzinach wieczornych dotarliśmy do Smoleńska.
15 września
Najważniejszy dzień naszego wyjazdu. Ranem udaliśmy się do Lasu Katyńskiego. Tam spoczywają polscy oficerowie z obozu w Kozielsku, wymordowani przez NKWD w 1940 r. Wizytę w tym szczególnym dla Polaków miejscu rozpoczęliśmy od złożenia wieńca oraz uroczystej Mszy Świętej podczas której rozległ się głos dzwonu katyńskiego. Następnie prelekcję na temat Zbrodni Katyńskiej wygłosił prok. Andrzej Majcher. Uczestnicy wyjazdu zapalili znicze i w zadumie i milczeniu rozeszli się wokół metalowych inskrypcji z wyrytymi nazwiskami ofiar. Znicze rozświetliły także rosyjską część cmentarza, gdzie spoczywają ofiary sowieckiego terroru z lat 30 tych XX w., wśród nich Polacy, mieszkańcy Smoleńszczyzny.
Kolejnym punktem naszej wizyty związanej ze Zbrodnią Katyńską była stacja kolejowa w Gniezdowie, do której docierały transporty jeńców z Kozielska, a których następnie przewożono do Lasu Katyńskiego.
Po powrocie do Smoleńska byliśmy w kolejnym miejscu, od niedawna, szczególnym dla Polaków – w miejscu tragedii samolotu prezydenckiego z 96 osobami lecącymi na obchody 70 tej rocznicy Zbrodni Katyńskiej, który rozbił się 10 kwietnia br. Po krótkim nabożeństwie żałobnym i złożeniu wieńca uczestnicy wyjazdu zapalili znicze. Ogromne wrażenie zrobiła brzoza, na której widać uszkodzenia po zderzeniu części samolotu z drzewem. Miejsce tragedii nadal jest niezabezpieczone, a wydeptane ścieżki w miejscu rozbicia się samolotu prezydenckiego świadczą o tym, że miejscowa ludność bez przeszkód przechodzi przez to miejsce, co mogliśmy sami zaobserwować..
Następnie udaliśmy się do miasta na spotkanie z ojcem Ptolemeuszem, franciszkaninem, który walczy o odrodzenie życia religijnego na Wschodzie, jak również dba o polskość na terenie Smoleńszczyzny.
Kolejnym punktem naszej wizyty w Smoleńsku było zwiedzanie zabytków miasta.
16 września
Piąty dzień upłynął uczestnikom wyjazdu w podróży. Ze Smoleńska przez Białoruś udaliśmy się do Wilna. Podobnie jak w dniach poprzednich w czasie podróży pracownicy IPN prowadzili prelekcje. Tym razem skupiono się na zagadnieniach pamięci i prawdy o Zbrodni Katyńskiej. Przedstawiono życiorysy dwóch osób związanych z walką o prawdę i pamięć o Katyniu: Ferdynanda Goetela oraz Józefa Mackiewicza, a także odsłuchano audycji Radia Wolna Europa z udziałem Władysława Andersa, Tadeusza Bora-Komorowskiego i Józefa Czapskiego oraz zeznania Goetla i Mackiewicza przez Komisją Kongresu USA. Po przekroczeniu granicy białorusko-litewskiej omówiono również temat zbrodni w Ponarach, gdzie uczestnicy wyjazdu oddali hołd pomordowanym przez nazistów Polakom, a także ofiarom innych narodowości spoczywającym w ponarskim lesie.
W godzinach wieczornych uczestnicy wyjazdu przybyli do Wilna.
17 września
Kolejny dzień naszej podróży był poświęcony Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu. Rano udaliśmy się do Zułowa i Powiewiórek, dwóch wsi oddalonych około 60 km na północny-wschód od Wilna. W czasie podróży pracownicy IPN przedstawili historię obu miejscowości, jak również przytoczyli najważniejsze informacje o Polakach zamieszkujących Litwę. Zułów to wieś, w której urodził się Józef Piłsudzki. Dwór w Zułowie spłonął jeszcze w XIX w., lecz na jego miejscu w latach 30 tych XX w. prezydent Ignacy Mościcki posadził dąb na upamiętnienie narodzin Piłsudskiego w tym miejscu. Dziś oprócz tego dębu posadzono dwa nowe, poświęcone ofiarom Zbrodni Katyńskiej oraz ofiarom tragedii smoleńskiej. Następnie udaliśmy się do Powiewiórki, gdzie w miejscowym kościele późniejszy Marszałek Polski został ochrzczony. Tam odbywa się uroczysta Msza Święta, po której udajemy się w podróż powrotną do Wilna.
Wilno rozpoczęliśmy zwiedzać od jeszcze jednego akcentu związanego z Józefem Piłsudskim. Odwiedziliśmy cmentarz na Rossie, gdzie pośród grobów polskich żołnierzy spoczywa matka Marszałka oraz jego serce. Następnie zwiedziliśmy pozostałą część cmentarza, który wraz z nekropoliami we Lwowie, na Powiązkach oraz Rakowicach jest najważniejszym dla historii Polski cmentarzem.
Kolejnym punktem zwiedzania Wilna było Muzeum Ofiar Ludobójstwa ulokowane w dawnej siedzibie Gestapo, a później NKWD/KGB. Budynek ten był miejscem potwornych zbrodni dokonanych na Polakach, Litwinach i przedstawicielach innych narodowości zamieszkujących Wileńszczyznę.
18 września
Cały dzień poświęcony został na zwiedzanie wileńskiego Starego Miasta z przepięknymi świątyniami gotyckimi, barokowymi oraz klasycystycznymi. Punktem kulminacyjnym wędrówki po Wilnie była Msza Święta w kościele pw. Miłosierdzia Bożego, gdzie znajduje się oryginalny obraz Miłosierdzia Bożego oraz wizyta w kaplicy Matki Boskiej Ostrobramskiej.
W godzinach popołudniowych udaliśmy się w drogę powrotną do kraju zwiedzając jeszcze na zakończenie górę Trzech Krzyży w Wilnie, skąd rozpościera się przepiękny widok na starówkę wileńską. Następnie zatrzymaliśmy się w Trokach by podziwiać odbudowany zamek wielkiego księcia litewskiego Kiejstuta i jego syna Witolda zwany „małym Malborkiem”. Z tego malowniczego miejsca udaliśmy się w drogę do granicy litewsko-polskiej.
19 września
Ostatni dzień naszego wyjazdu upłynął uczestnikom na nocnej podróży w kierunku Katowic. Nad ranem szczęśliwie wszyscy dotarli do domów, mając w pamięci niezapomniane przeżycia.
Uroczysta gala podsumowująca konkurs „Pamięć o Katyniu”
22 czerwca 2010 r. w Filharmonii Śląskiej w Katowicach odbyła się uroczysta gala wręczenia nagród laureatom konkursu „Pamięć o Katyniu” zorganizowanego przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach przy współpracy Narodowego Centrum Kultury i Stowarzyszenia „Pokolenie”. Podczas wystąpienia podsumowującego konkurs dyrektor katowickiego IPN dr Andrzej Drogoń akcentował, że konkurs był formą upamiętnienia 70. rocznicy ludobójstwa dokonanego na elicie narodu polskiego w Katyniu i innych miejscach ziemi sowieckiej.
Na konkurs wpłynęło 258 prac, zgłoszonych przez 386 uczestników, reprezentujących 94 szkoły z woj. Śląskiego. Prace zgłoszono w czterech kategoriach: plakat, projekt planszy edukacyjnej, strona internetowa oraz inicjatywa lokalna. W kategorii plakatu przyznano cześć nagród głównych, w kategorii plansz edukacyjnych jedną, w kategorii stron internetowych pięć, a w kategorii inicjatyw lokalnych przyznano nagrody główne ośmiu zespołom.
W ramach nagrody głównej 60 uczniów wraz z 20 opiekunami weźmie udział w wyjeździe edukacyjno-patriotycznym do Katynia ufundowanym przez Bank PKO BP. Wyróżnieni uczestnicy otrzymali m.in. książki, tablice edukacyjne i elektroniczne wersje dokumentalnych filmów podejmujących tematykę katyńską. Goście uroczystości w Katowicach otrzymali czarne koszulki z napisem "Katyń 1940. Smoleńsk 2010. Pamiętamy" i zostali poproszeni o ich założenie oraz uczczenie wszystkich ofiar kwietniowej katastrofy pod Smoleńskiem 96 sekundami ciszy.
Gościem honorowym konkursowej gali był Paweł Kurtyka syn tragicznie zmarłego Prezesa IPN śp. prof. Janusza Kurtyki. W swoim przemówieniu podkreślił , że pamięć, którą Polacy są winni ofiarom Katynia jest domeną nie tylko ludzi starszych, a uczestnicy, którzy nadesłali swoje prace na konkurs oddali pomordowanym rodakom przysługę podtrzymując pamięć o ich losie.
Uroczystą galę uświetniły występy artystyczne Dominiki Świątek oraz Andrzeja Kołakowskiego.
Patronat medialny nad konkursem objęli: TVS, TVP Katowice oraz Gość Niedzielny.
Fundator nagrody głównej:
Współorganizatorzy:
W przypadku błędnego wypełnienia pobranych druków można pobrać druki w postaci elektronicznej ze stron internetowych właściwych ambasad: rosyjskiej i białoruskiej.
Wzory wypełnionych wniosków, zawierających m.in. daty i miejsca pobytu oraz trasy przejazdu – znajdują się na stronie internetowej biura podróży:
http://www.info.piekary.pl/
Niektóre rubryki pozostają puste, np. numer polisy ubezpieczeniowej zostanie w późniejszym czasie dopisany przez pracownika biura podróży. Nie jest konieczne podawanie we wnioskach wizowych prywatnych adresów mailowych, natomiast niezbędne jest podanie numeru telefonu do miejsca pracy/szkoły.
Przypominamy, że - wbrew twierdzeniom niektórych zakładów fotograficznych - obowiązują dwa różne formaty zdjęć do wniosków wizowych!
Prosimy dostarczyć po dwa zdjęcia w rozmiarze 3x4 cm oraz po dwa w rozmiarze 3,5x4,5 cm.
Prosimy o składanie dokumentów i paszportów do 26 lipca 2010 r., a ostateczny i nieprzekraczalny termin to 2 sierpnia 2010 r.
Komunikat Komisji Konkursowej: ogłoszenie wyników konkursu „Pamięć o Katyniu”
W poszczególnych kategoriach konkursowych, uwzględniając zróżnicowany poziom prac i ich oddźwięk społeczny, przyznano różne ilości nagród głównych w postaci uczestnictwa we wrześniowym wyjeździe do Katynia dla autorów i ich opiekuna.
Dodatkowo w każdej z kategorii konkursowych przyznano wyróżnienia.
Zarówno w obrębie osób nagrodzonych nagrodami głównymi jak i wyróżnionych nie stopniowano miejsc, a podane niżej wyniki ułożone są w porządku alfabetycznym nazwisk.
Zgodnie z zakreślonym terminem rozstrzygnięcia konkursu „Pamięć o Katyniu” wyniki podlegają ogłoszeniu na stronie internetowej jeszcze w maju 2010 r., natomiast uroczyste podsumowanie konkursu oraz wręczenie nagród i wyróżnień odbędzie się w drugiej połowie czerwca 2010 r.. Dokładny termin i miejsce zostaną podane na stronie internetowej, a osoby nagrodzone i ich opiekunów dodatkowo powiadomimy telefonicznie.
1) W kategorii plansz edukacyjnych przyznano jedną nagrodę główną dla zespołu: Daria Gawęda, Dominika Gawlas i Dominika Pociecha z II LO im. Adama Asnyka w Bielsku-Białej z opiekunem Januszem Kapsem.
W kategorii tej przyznano także dwa wyróżnienia, a autorami wyróżnionych prac są:
Małgorzata Cebulak i Sylwia Kozielska z II LO w Wodzisławiu Śląskim pod opieką Joachima Grabca;
Edyta Zachurzok i Magdalena Masłowska z Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Armii Krajowej VI LO w Bielsku-Białej pod opieką Doroty Siwik.
2) W kategorii plakatów przyznano 6 nagród głównych, a autorami nagrodzonych prac są:
Daria Hanusiak z Zespołu Szkół Plastycznych w Dąbrowie Górniczej z opiekunem Anetą Kempą;
Patrycja Kabiesz z Zespołu Szkół Technicznych w Cieszynie z opiekunem Joanną Holisz-Januszek;
Maria Konieczna z Ogólnokształcącej Szkoły Sztuk Pięknych im. Józefa Pankiewicza w Katowicach z opiekunem Beatą Hanslik-Janiszewską;
Marianna Łoskot z II LO im. Walerego Wróblewskiego w Gliwicach z opiekunem Grzegorzem Klyszczem;
Joanna Mucha z LO im. ks. Stefana kard. Wyszyńskiego Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców w Libiążu z opiekunem Romanem Issakiewiczem;
Kamil Stwora z Zespołu Szkół Nr 6 im. Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu Zdroju z opiekunem Jackiem Borkowskim.
Ponadto w kategorii plakatów przyznano 6 wyróżnień, a autorami wyróżnionych prac są:
Sebastian Jaworski, student Akademii im. Jana Długosza Wydziału Wychowania Artystycznego w Częstochowie;
Elżbieta Lizoń z XV LO im rtm. Witolda Pileckiego w Katowicach pod opieką Katarzyny Pieśniak-Tarnawy;
Joanna Mucha z LO im. ks. Stefana kard. Wyszyńskiego Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców w Libiążu pod opieką Romana Issakiewicza;
Daria Radoszewska z Akademickiego Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Chorzowie pod opieką Krystiana Kazimierczuka;
Agnieszka Wilk z Zespołu Szkół Nr 1 w Jastrzębiu Zdroju pod opieką Małgorzaty Targiel;
Marzena Wolny z Akademickiego Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Chorzowie pod opieką Krystiana Kazimierczuka.
W przypadku Joanny Muchy zgłosiła ona do konkursu 2 plakaty (nie było ograniczeń) i jeden z nich znalazł się wśród nagrodzonych, a drugi wśród wyróżnionych.
3) W kategorii stron internetowych przyznano 5 nagród głównych, a autorami nagrodzonych prac są:
Dagmara Bator (adres strony http://www.cierniowe-guziki.blog.pl/) z Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Żorach z opiekunem Joanną Lojzą;
Katarzyna Bigaj i Katarzyna Greń (adres strony http://www.k.krmz1.cal24.pl/index.htm) z LO im. ks. Stefana kard. Wyszyńskiego Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców w Libiążu z opiekunem Romanem Issakiewiczem;
Izabela Łęska i Sebastian Swędrak (adres strony http://www.katyn.1k.pl/) z I LO im. Jana Smolenia w Bytomi
u z opiekunem Markiem Gradzikiem;
Mateusz Małecki, Marek Wyrostek, Marcin Lewicki i Jakub Pytko (adres strony http://www.katyn1940.cba.pl/) z Technikum nr 4 przy Zespole Szkół Mechanicznych w Raciborzu z opiekunem Piotrem Machelskim;
Sebastian Paździor (adres strony http://www.pamiec-o-katyniu.yoyo.pl/) z
Zespołu Szkół Nr 2 im. Hugona Kołłątaja w Myszkowie z opiekunem Jolantą Reszką.
Ponadto w kategorii stron internetowych przyznano 3 wyróżnienia, a autorami wyróżnionych prac są:
4) W kategorii inicjatyw lokalnych stwierdzono bardzo wysoki i wyrównany poziom zgłoszonych prac. Chcąc nagrodzić jak najszerszy krąg zasługujących na to podmiotów Komisja Konkursowa podjęła decyzję o przyznaniu dla nagradzanych zespołów tylko po 1 miejscu dla opiekunów, a dla zespołów zgłaszających powyżej 7 uczestników nagrody głównej w postaci puli 7 miejsc we wrześniowym wyjeździe do Katynia. W tych wypadkach decyzje personalne co do tego kto z uczestników zgłoszonej inicjatywy lokalnej weźmie udział w wyjeździe do Katynia muszą podjąć osoby zgłoszone jako opiekunowie zespołów, przy czym wskazane osoby muszą być z kręgu uczestników wymienionych w zgłoszonych pracach. Ostatecznie przyznano nagrody główne dla 8 wymienionych niżej zespołów.
Dla 4 mniejszych zespołów nagrody obejmują wszystkich uczestników, a nagrodzeni to:
Mateusz Michna, Michał Kominiak i Michał Staroń z Zespołu Szkół Technicznych i Licealnych im. Stanisława Staszica w Czechowicach-Dziedzicach z opiekunem Małgorzatą Nikiel za scenariusz audycji radiowej nadanej w szkolnym radiowęźle.
Natalia Kwiecień i Justyna Marczak z Akademickiego Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Chorzowie z opiekunem Krystianem Kazimierczukiem za oryginalną grę o charakterze planszowym z udokumentowanym jej wykorzystaniem w wymiarze szkolnym.
Weronika Chrapońska, Paulina Wosik i Anna Maligłówka z III LO im. Władysława Biegańskiego w Częstochowie z opiekunem Magdaleną Otrębskką za oryginalną akcję społeczną o wymiarze miejskim w trakcie której m.in. rozdawały przygotowane przez siebie ulotki, rozwieszały plakaty i wypisywały przypominające Zbrodnię Katyńską hasła na chodnikach miasta.
Zespół międzyszkolny pod opieką Marleny Karnówki w składzie Paweł Klica, Anna Fus, Monika Szmidt i Magdalena Zabagło z II LO im. Stanisława Staszica w Tarnowskich Górach oraz Aleksandra Kusz z I LO im. Stefanii Sempołowskiej w Tarnowskich Górach za realizację projektu edukacyjnego o wymiarze powiatowym którego elementem było m.in. przeprowadzenie cyklu lekcji na temat Zbrodni Katyńskiej przez wymienionych licealistów dla uczniów 6 szkół gimnazjalnych.
Dla 4 zespołów przyznano po 1 miejscu dla ich opiekunów oraz po 7 miejsc do rozdysponowania przez opiekunów pomiędzy członkami zespołów:
Dla zespołu z LO im. ks. Stefana kard. Wyszyńskiego Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców w Libiążu pod opieką Antoniego Buchały za zorganizowanie konferencji popularnonaukowej o wymiarze powiatowym;
Dla zespołu z I LO im. Stefanii Sempołowskiej w Tarnowskich Górach pod opieką Izabeli Dzięciołowskiej za zorganizowanie i przeprowadzenie konkursu wiedzy o Zbrodni Katyńskiej o wymiarze powiatowym skierowanego do szkół gimnazjalnych;
Dla zespołu z Zespołu Szkół Samochodowo-Budowlanych w Częstochowie pod opieką Piotra Galewicza za realizację projektu edukacyjnego o wymiarze miejskim zatytułowanego „Katyń… ocalić od zapomnienia. Częstochowskie Dęby Pamięci.” w trakcie którego m.in. przeprowadzono konkurs historyczny i sesję popularnonaukową;
Dla zespołu z II LO z Oddziałami integracyjnymi w Tychach pod opieką Natalii Nowak za zorganizowanie konferencji popularnonaukowej i cyklu imprez o wymiarze szkolnym oraz wystawy o wymiarze miejskim.
Uczestnicy tych nagrodzonych zespołów, którzy nie zostaną zakwalifikowani do grupy wyjazdowej, zostaną uhonorowani podobnie jak osoby wyróżnione.
Ponadto w kategorii inicjatyw lokalnych wyróżniono prace nadesłane przez następujące zespoły:
Agnieszka Janus i Małgorzata Dydak z Zespołu Szkół im. Gen. Józefa Bema w Zawierciu pod opieką Anety Miszczyk za konferencję o wymiarze szkolnym;
Klaudia Kwoka i inni (w zgłoszeniu nie wskazano pozostałych nazwisk) z I LO im. Juliusza Słowackiego w Częstochowie pod opieką Agnieszki Wiklińskiej za uroczystości o wymiarze szkolnym;
Marcin Tomala, Mateusz Sitek, Kamil Królikowski, Jakub Musiał, Artur Szulczewski, Justyna Jas, Monika Koper, Małgorzata Gąsior, Wojciech Nieszporski i Michał Zębik z VI LO im.
J. Dąbrowskiego w Częstochowie pod opieką Joanny Pyrkosz za uroczystości o wymiarze szkolnym;
Anna Turbus, Katarzyna Kleczko, Daria Latos, Karolina Kwiecień, Adrian Zygmunt i Mateusz Prorok z II LO im. Emilii Plater w Sosnowcu pod opieką Marcina Rudego za realizację filmu upamiętniającego Zbrodnię Katyńską.
Fundator nagrody głównej:
Współorganizatorzy:
Podsumowanie konkursu „Pamięć o Katyniu”
Konkurs „Pamięć o Katyniu” został ogłoszony przez IPN Oddział w Katowicach w dniu 5 marca 2010 r., w siedemdziesiątą rocznicę podjęcia przez władze ZSRR decyzji o wymordowaniu polskich jeńców wojennych i więźniów.
Głównym sponsorem nagród jest PKO Bank Polski, a organizację konkursu wsparły także Narodowe Centrum Kultury i Stowarzyszenie „Pokolenie”, których przedstawiciele znaleźli się też w Komisji Konkursowej. Dzięki zaangażowaniu wymienionych instytucji możliwe było sfinansowanie wyjazdu do Katynia 2 autokarów z laureatami konkursu.
Konkurs przeprowadzono w czterech kategoriach konkursowych: plakat, plansza edukacyjna, strona internetowa i inicjatywa lokalna. Zakładano podział na dwie kategorie wiekowe: dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych oraz dla studentów, jednakże z uwagi na zgłoszenie jedynie dwóch prac studentów (w różnych kategoriach) Komisja Konkursowa w oparciu o regulamin konkursu podjęła decyzję o nie przyznawaniu odrębnych nagród w grupach wiekowych, lecz wyłącznie z podziałem na 4 kategorie konkursowe. Z uwagi na zgłoszenie do konkursu licznych prac autorstwa gimnazjalistów podjęto decyzję o dopuszczeniu także tych prac do konkursu.
Łącznie zgłoszono 258 prac od 386 uczestników konkursu – znaczna część to prace grupowe, ale niektórzy autorzy zgłaszali też po kilka prac. Uczestnicy reprezentowali łącznie 94 szkoły.
Najwięcej: 201 prac - zgłoszono w kategorii plakatów. Prace były wykonane w różnych technikach graficznych, począwszy od wykonanej ołówkiem, poprzez różne techniki malarskie, aż do wydruków komputerowych z wykorzystaniem zdjęć i grafiki komputerowej. Wiele wyróżniających się prac trudno było ze sobą porównywać i oceniać, gdyż oparte były na innej technice i założeniach co do ich wymowy. Ostatecznie Komisja Konkursowa podjęła decyzję, że nie będzie szeregować nagradzanych prac w kolejne miejsca, lecz dokona wyboru grupy prac nagrodzonych jednakową nagrodą główną oraz drugiej grupy prac wyróżnionych. Podobny podział zastosowano także w pozostałych kategoriach konkursowych: na grupę prac nagrodzonych nagrodami głównymi w postaci uczestnictwa w wyjeździe do Katynia oraz na grupę prac wyróżnionych.
W kategorii stron internetowych zgłoszono 19 prac, a ich autorami były zarówno pojedyncze osoby jak i zespoły złożone z 2 do 5 osób. Autorzy stworzyli bardzo różnorodne strony internetowe. W większości zawarto podstawową wiedzę historyczną na temat Zbrodni Katyńskiej, zazwyczaj w formie kalendarium. Autorzy wzbogacali strony także przez zamieszczanie licznych fotografii i map. Dodatkowo na różnych stronach pojawiły się zapiski pamiętnikarskie ofiar Zbrodni Katyńskiej, lista ofiar czy też sylwetki pojedynczych osób. Z drugiej strony przedstawiano też informacje o NKWD, sylwetki ustalonych wykonawców Zbrodni i pochodzące z lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku ich zeznania. Na niektórych stronach umieszczono informacje o polskich cmentarzach wojennych na miejscach zbrodni czy też o pomnikach poświęconych pamięci o Zbrodni Katyńskiej i jej ofiarach. Niektóre strony zawierają informacje i zdjęcia z współczesnych obchodów rocznicy Zbrodni oraz na temat katastrofy prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. Wśród zgłoszonych prac w kategorii stron internetowych znalazł się także blog, którego autorka w swoich tekstach odnosi się do różnych zagadnień i informacji dotyczących Zbrodni Katyńskiej – opatrując je osobistymi komentarzami.
W kategorii plansz edukacyjnych zgłoszono 16 projektów o różnorodnej tematyce,a także różnorodnym wykonaniu. Wśród prac wykonanych za pomocą tradycyjnych technik plastycznych pojawiła się praca na płótnie, a także inna, wykonana techniką komputerową. W tej kategorii organizatorzy określili w regulaminie wymogi co do rozmiarów docelowych plansz, które miały pozwalać na stworzenie planszy edukacyjnej podobnej do wydanych już przez katowicki Oddział IPN plansz ściennych poświęconych drugiej wojnie światowej i upadkowi komunizmu. Pod tym względem zgłoszone prace konkursowe nie do końca spełniały oczekiwania organizatorów, jednakże pomysłowość i nakład pracy autorów prac przesądziły o tym, że Komisja Konkursowa podjęła decyzję o złagodzeniu wymogów formalnych w tej kategorii i przyznaniu nagród i wyróżnień.
Zdecydowanie największa różnorodność prac i oddźwięk społeczny wynikający z ich realizacji dotyczy kategorii „inicjatywy lokalne”, do której zgłoszono 17 wydarzeń. W tej kategorii już w regulaminie przewidziano wielką dowolność pomysłów i inicjatyw oraz zwrócono uwagę na to, iż przy ocenie zwracana będzie uwaga na wartość merytoryczną, wydźwięk społeczny przedsięwzięcia oraz sprawność organizacyjną.
W kategorii inicjatyw lokalnych do konkursu zgłoszono m.in. duże imprezy o charakterze miejskim czy powiatowym, których atutem był niewątpliwie szeroki oddźwięk społeczny zarówno w stosunku do bezpośrednich uczestników imprez, jak i poprzez ich nagłośnienie medialne. Pomysłowość i zaangażowanie autorów prac spowodowały, że z imprezami o charakterze masowym z powodzeniem konkurowały inicjatywy o znacznie mniejszym rozmiarze. Wspomnieć można np. akcję uliczną 3 uczennic z III LO im. Władysława Biegańskiego w Częstochowie, które m.in. rozdawały na terenie miasta ulotki, wieszały plakaty i wypisywały na chodnikach hasła przypominające o Zbrodni Katyńskiej. Z kolei uczennice Akademickiego Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Chorzowie wymyśliły i wykonały grę, w toku której sprawdzana i upowszechniana jest wiedza dotycząca Zbrodni Katyńskiej. Uczniowie z II LO im. Stanisława Staszica w Tarnowskich Górach przeprowadzili jako prowadzący cykl poświęconych Zbrodni Katyńskiej lekcji dla gimnazjalistów. Wszystkie te inicjatywy wykonywane były pod merytorycznym nadzorem nauczycieli, a do konkursu przedstawiono nie tylko opisy, ale i dokumentację fotograficzną z ich realizacji.
Fundator nagrody głównej:
Współorganizatorzy:

Mucha Joanna

Hanusiak Daria

Kabiesz Patrycja

Konieczna Maria

Stwora Kamil

Łoskot Marianna
Fundator nagrody głównej:
Współorganizatorzy:

Wilk Agnieszka

Lizon´ Elz˙bieta

Radoszewska Daria

Jaworski Sebastian

Mucha Joanna

Wolny Marzena
Fundator nagrody głównej:
Współorganizatorzy:
Komunikat dla uczestników wyjazdu
Wszystkich uczestników konkursu nagrodzonych uczestnictwem w wyjeździe do Katynia i ich opiekunów informujemy, że przygotowywana jest imienna lista uczestników z pełnymi danymi osobowymi i kontaktowymi. Ze swojej strony będziemy się z Państwem kolejno kontaktować, ale jeżeli to możliwe, prosimy o kontakt z Państwa strony – najlepiej poprzez pocztę elektroniczną. Prosimy przede wszystkim o podanie danych kontaktowych do każdego z uczestników wyjazdu – najlepiej zarówno adresu poczty elektronicznej, jak i numerów telefonów.
W przypadku zespołów nagrodzonych pulą miejsc – prosimy o wskazanie imiennie uczestników zakwalifikowanych przez opiekunów do wyjazdu. W kilku przypadkach wskazano także kilku opiekunów zespołów, a wyjazd z nagrodzonymi uczniami przysługuje tylko jednemu z opiekunów – prosimy zatem o potwierdzenie, czy w wyjeździe weźmie udział wskazana przez nas osoba (zawsze pierwsza wymieniona w zgłoszeniu), czy też inny z opiekunów.
Wyprawa do Katynia trwać będzie tydzień i odbędzie się w terminie 12-19 września 2010 r.: (wyjazd w niedzielę wieczór 12 września 2010 r., powrót 19 września 2010 r. wczesnym rankiem.)
Spotkanie organizacyjne uczestników wyjazdu odbędzie się w drugiej połowie czerwca 2010 r. – bezpośrednio po uroczystym podsumowaniu konkursu i wręczeniu nagród. Na spotkanie zapraszamy także zainteresowanych rodziców – będzie możliwe uzyskanie wszelkich informacji bezpośrednio od organizatorów wyjazdu.
Uczestnicy wyjazdu muszą do dnia 2 sierpnia 2010 r. złożyć w Oddziale IPN w Katowicach lub bezpośrednio w Miejskim Centrum Informacji i Turystyki w Piekarach Śląskich komplet dokumentów: paszporty, wypełnione wnioski wizowe białoruski i rosyjski, upoważnienia do odbioru wiz i 3 zdjęcia 3x4 cm. Paszport musi być ważny co najmniej 180 dni od dnia złożenia formularza wizowego i posiadać co najmniej 4 czyste strony (bez pieczątek), w tym dwie strony czyste jedna obok drugiej.
Paszporty i zdjęcia do wniosków wizowych muszą być aktualne!
Zwłaszcza młodzież proszona jest o zwrócenie uwagi, żeby zdjęcia w paszportach były adekwatne do aktualnego wyglądu, gdyż nieaktualne zdjęcie grozi odmową przyznania wizy (kwestionowana może być już różnica między zdjęciem złożonym do wniosku wizowego i paszportowym) lub cofnięciem z przejścia granicznego.
Procedura uzyskania wiz rosyjskiej i białoruskiej wymaga tego, że od złożenia wniosków wizowych paszporty pozostają w konsulacie Federacji Rosyjskiej i Ambasadzie Białorusi. Jeżeli zatem ktoś planuje wyjazd wymagający posiadania paszportu w sierpniu lub w pierwszej połowie września – jest to praktycznie nie do pogodzenia z uczestnictwem w wyjeździe do Katynia. W takich sytuacjach prosimy o pilny kontakt celem wyjaśnienia sytuacji.
W przypadku gdyby ktoś z nagrodzonych z jakichkolwiek przyczyn zrezygnował z uczestnictwa w wyjeździe – bardzo prosimy o pilny kontakt i przekazanie takiej informacji, aby umożliwić wyjazd innej osobie. Po 2 sierpnia 2010 r. nie ma już możliwości uzupełnienia składu uczestników wyjazdu innymi osobami.
Fundator nagrody głównej:
Współorganizatorzy: